Vragen i.v.m. je rijbewijs

Ja, ook met een M18. Leg je het praktijkexamen af met je eigen wagen, dan moet een begeleidende persoon die aan de voorwaarden voldoet je vergezellen. Je mag het examen dus niet alleen afleggen.

Doe je het examen met de rijschool? Dan begeleidt de rijinstructeur je en hoef je zelf geen begeleider mee te brengen.

Nee, je stage begint niet opnieuw. De oefenperiode die je al met je M36 hebt opgebouwd, telt mee wanneer je overstapt naar een M18.

Heb je de 5 maanden met je M36 al voltooid? Dan hoef je na de omwisseling geen nieuwe 5 maanden te wachten. Heb je nog geen 5 maanden stage? Dan moet je alleen de resterende periode afwerken.

Voor de omwisseling naar een M18 heb je na minstens 20 uur rijles een bekwaamheidsattest van de rijschool nodig. Je theorie-examen moet ook nog geldig zijn.

Nee. Ook bij een rijexamen met de rijschool hebben wij het verplichte vormingsattest van je begeleider nodig. De rijschool vervangt dit attest niet.

Is het vormingsmoment voor jouw traject verplicht en heeft geen van je begeleiders een geldig attest? Dan kan je ook via de rijschool geen praktijkexamen afleggen zolang dit niet in orde is.

Dit geldt voor een M36 of M12 uitgereikt op of na 1 maart 2024, wanneer de verplichting van toepassing is. Welke termijn geldt en welke uitzonderingen bestaan, lees je bij Vormingsattest →.

Nee. Je hoeft niet 3 jaar stil te zitten. Tijdens de wachttijd zijn er nog mogelijkheden om je opleiding verder te zetten en praktijkexamen af te leggen.

Optie 1 — Stageattest (Bijlage 4): vraag dit attest aan bij je gemeente. Na minstens 6 uur rijles, gevolgd na het vervallen van je voorlopig rijbewijs, kan je met de rijschool praktijkexamen afleggen. Je theorie moet geldig zijn. Een stageattest geeft je geen toelating om zelf met je eigen wagen te oefenen.

Optie 2 — M12: tijdens de wachttijd kan je onder de voorwaarden eenmalig een voorlopig rijbewijs M12 aanvragen. Hiervoor heb je minstens 6 uur rijles na de vervaldatum, het bijbehorende getuigschrift en een geldig theorie-examen nodig. Met een M12 kan je opnieuw oefenen met een begeleider en examen doen met je eigen wagen of met de rijschool.

De wachttijd van 3 jaar gaat over het opnieuw aanvragen van een M18 of M36. Laat controleren welke mogelijkheid op jouw dossier van toepassing is.

Wanneer aanvragen? Je kunt een stageattest (Bijlage 4) bij de gemeente aanvragen vanaf de dag na de vervaldatum van je M18 of M36. Zolang je voorlopig rijbewijs nog geldig is, krijg je geen stageattest. Lever je vervallen voorlopig rijbewijs in bij de gemeente. Je hoeft voor de aanvraag nog geen 6 uur rijles gevolgd te hebben.

Bron: Gemeente Asse — stageattest (Bijlage 4).

Bekijk het voorbeeld van stageattest / Bijlage 4 →

Toch wel. Alle mislukte praktijkexamens voor rijbewijs B in je hele leven blijven meetellen in Vlaanderen. Ook als ze lang geleden zijn of je ondertussen een nieuw voorlopig rijbewijs hebt gekregen.

Een nieuw voorlopig rijbewijs of opnieuw slagen voor je theorie zet de teller dus niet op nul. Na elke 2 opeenvolgende mislukte praktijkexamens moet je minstens 6 uur rijles bij een erkende rijschool volgen vóór een volgende poging.

Geef daarom bij je inschrijving alle eerdere praktijkexamens voor rijbewijs B door. Weet je niet meer hoeveel pogingen je hebt gedaan? Laat dit nakijken bij het examencentrum.

Nee. Zodra je theorie-examen vervallen is, mag je geen praktijkexamen meer afleggen, ook al is je voorlopig rijbewijs nog geldig. Je moet eerst opnieuw slagen voor je theorie-examen.

Je mag wel verder oefenen met rijden zolang je M18, M36 of M12 geldig is. Je moet alle voorwaarden van dat voorlopig rijbewijs blijven naleven, zoals de regels over begeleiding, passagiers en verboden rijmomenten.

Valt je praktijkexamen nog vóór het vervallen van je theorie? Dan is je theorie op dat moment nog geldig en kan je examen afleggen als je ook aan alle andere voorwaarden voldoet.

Nee. Als je met Rijopleiding VDVL examen doet, gebruik je altijd een wagen van de rijschool. Onze leswagens zijn uitgerust met dubbele bediening en vallen onder de verzekering van de rijschool. Je kunt hiervoor dus niet je eigen auto gebruiken.

Je kunt de risicoperceptietest oefenen op YouTube. Zoek op “risicoperceptietest Vlaanderen”.

Nee. Je theorie-examen is 3 jaar geldig vanaf de datum waarop je geslaagd bent. Je voorlopig rijbewijs omwisselen verandert of verlengt die geldigheid niet.

Voorbeeld: ben je geslaagd voor je theorie op 1/1/2027? Dan is die geldig tot 1/1/2030, ook als je ondertussen je voorlopig rijbewijs verandert.

Ja, met je voorlopig rijbewijs B mag je zowel met een manuele auto als met een automaat rijden. Dat geldt ook als je de 20 uur rijles met het andere type versnellingsbak volgde. Je moet wel alle voorwaarden van je voorlopig rijbewijs naleven.

Bij je definitieve rijbewijs bepaalt het praktijkexamen wat je mag besturen:

• Geslaagd met een automaat: je krijgt code 78 en mag alleen met een automaat rijden, niet met een manuele auto.
• Geslaagd met een manuele auto: je mag zowel met een manuele auto als met een automaat rijden.

Bron: Vlaanderen.be — manueel en automaat.

Ja. Je hoeft niet opnieuw met 20 uur te beginnen. Lesuren bij een erkende rijschool tellen gedurende 3 jaar mee. Je kunt dus eerst enkele uren volgen met je M36 en later aanvullen tot minstens 20 uur.

Voorbeelden: 6 uur + 14 uur = 20 uur, of 10 uur + 10 uur = 20 uur.

Je mag ook 10 uur bij rijschool X volgen en later 10 uur bij een andere erkende rijschool. Vraag het getuigschrift van je gevolgde lesuren op en bezorg het aan de volgende rijschool.

20 uur rijles geeft niet automatisch recht op een M18. De rijschool moet je ook bekwaam vinden om veilig alleen te rijden en je een bekwaamheidsattest geven. Voor de omwisseling van M36 naar M18 moet je ook aan de overige voorwaarden voldoen.

Bron: Koninklijk Besluit betreffende het rijbewijs — artikel 16.

Doe je met je M18 examen met je eigen wagen? Dan moet een begeleidende persoon meegaan die aan de voorwaarden voldoet:

• Al minstens 8 jaar houder zijn van een geldig Belgisch of Europees rijbewijs B dat geldig is voor de examenwagen.
• Momenteel niet vervallen zijn van het recht tot sturen en dat ook in de afgelopen 3 jaar niet geweest zijn.
• In België ingeschreven zijn en een geldig, in België afgegeven identiteitsdocument hebben.

Die persoon brengt zijn of haar rijbewijs en identiteitsdocument mee.

Ook met een M18 kan je het rijexamen via de rijschool afleggen. Dan gaat de rijinstructeur mee en doe je het examen met de auto van de rijschool. Je hoeft zelf geen begeleidende persoon mee te brengen.

Ja. Ook als je begeleider geen Nederlands spreekt, kan die het vormingsmoment bijwonen.

Het vormingsmoment wordt uitsluitend in het Nederlands gegeven, niet in een andere taal. Er is geen taalondersteuning mogelijk. Je begeleider dient de les gewoon bij te wonen.

Het vormingsmoment kan online (live) of ter plaatse gevolgd worden, afhankelijk van het aanbod. Het begeleidersattest is 10 jaar geldig.

Wat is het vormingsmoment? Bekijk de uitleg over het vormingsattest →

Nee. Je eigen begeleider hoeft niet mee te komen. Als je met de rijschool examen doet, gaat de rijinstructeur met je mee en gebruik je de auto van de rijschool.

Na 2 mislukte praktijkexamens moet je minstens 6 uur rijles volgen vóór je volgende poging. Wil je nog examen doen met je huidige voorlopig rijbewijs? Dan moet dat examen plaatsvinden vóór je voorlopig rijbewijs vervalt en moet je ook aan de andere examenvoorwaarden voldoen.

Opgelet: lukt het niet om je derde examen af te leggen vóór de vervaldatum? De uren die je volgde terwijl je voorlopig rijbewijs nog geldig was, tellen niet mee voor de verplichte 6 uur na het vervallen voor een M12 of een examen met een stageattest (Bijlage 4).

Voor die trajecten moet je dus 6 uur rijles volgen ná het vervallen van je voorlopig rijbewijs, ook als je vlak daarvoor al 6 uur gevolgd hebt.

Laat daarom eerst je vervaldatum en de mogelijke examendatum controleren voordat je snel 6 uur inplant.

Bron: Vlaanderen.be — praktijkexamen B.

Wanneer aanvragen? Je kunt een stageattest (Bijlage 4) bij de gemeente aanvragen vanaf de dag na de vervaldatum van je M18 of M36. Zolang je voorlopig rijbewijs nog geldig is, krijg je geen stageattest. Lever je vervallen voorlopig rijbewijs in bij de gemeente. Je hoeft voor de aanvraag nog geen 6 uur rijles gevolgd te hebben.

Bron: Gemeente Asse — stageattest (Bijlage 4).

Bekijk het voorbeeld van stageattest / Bijlage 4 →

Nee, niet meteen als je vorige M18 of M36 vervallen is. Je moet 3 jaar wachten vanaf de vervaldatum van je vorige M18 of M36 voordat je opnieuw een M18 of M36 kunt aanvragen. Opnieuw 20 uur rijles volgen verkort die wachttijd niet.

Voorbeeld: is je M18 of M36 vervallen op 1/8/2026? Dan kun je pas vanaf 1/8/2029 opnieuw een M18 of M36 aanvragen. Dat geldt voor beide modellen: overstappen naar het andere model omzeilt deze wachttijd niet.

Je mag tijdens die periode wel rijlessen volgen bij een erkende rijschool. Om intussen verder te gaan, zijn er onder voorwaarden twee mogelijkheden:

• M12: tijdens de wachttijd kun je één keer een M12 aanvragen na minstens 6 uur rijles ná het vervallen van je M18 of M36. Je hebt het getuigschrift en een geldig theorie-examen nodig. Met een M12 oefen je met een begeleider.
• Stageattest (Bijlage 4): vraag dit aan bij de gemeente. Na minstens 6 uur rijles ná het vervallen kun je met de rijschool praktijkexamen doen, als je theorie geldig is en je aan de overige voorwaarden voldoet.

Is je huidige M18 of M36 nog geldig? Dan gelden de aparte regels voor het éénmalig omwisselen tussen M18 en M36.

Bron: Vlaanderen.be — voorlopig rijbewijs verlopen.

Wanneer aanvragen? Je kunt een stageattest (Bijlage 4) bij de gemeente aanvragen vanaf de dag na de vervaldatum van je M18 of M36. Zolang je voorlopig rijbewijs nog geldig is, krijg je geen stageattest. Lever je vervallen voorlopig rijbewijs in bij de gemeente. Je hoeft voor de aanvraag nog geen 6 uur rijles gevolgd te hebben.

Bron: Gemeente Asse — stageattest (Bijlage 4).

Bekijk het voorbeeld van stageattest / Bijlage 4 →

Ja, in Vlaanderen. De risicoperceptietest en de proef op de openbare weg vormen samen het praktijkexamen. Bij elke nieuwe poging doe je beide onderdelen opnieuw, ook als je bij de vorige poging voldoende punten had op de risicoperceptietest.

In Brussel en Wallonië is de risicoperceptietest een afzonderlijke proef. Daar hoef je een geslaagde test niet bij elke nieuwe rijproef te herhalen zolang het resultaat nog geldig is volgens de regels van dat gewest.

Lees de uitleg over de risicoperceptietest →

Is je M12 ook vervallen en loopt de wachttijd van 3 jaar nog? Dan kun je tijdens de resterende wachttijd alleen met een stageattest (Bijlage 4) en de rijschool praktijkexamen doen. Vraag het stageattest aan bij je gemeente.

Een M12 kun je tijdens die wachttijd maar één keer krijgen. De termijn van 3 jaar telt vanaf de vervaldatum van je eerdere M18 of M36, niet vanaf het vervallen van je M12.

Voorbeeld: je M18 of M36 verviel op 1/8/2026. Dan kun je vanaf 1/8/2029 opnieuw een M18 of M36 aanvragen, als je aan de voorwaarden voldoet. Het vervallen van je M12 verandert die datum niet.

Met een vervallen M12 of alleen een stageattest mag je niet meer oefenen met je eigen begeleider. Rijles bij een erkende rijschool blijft mogelijk.

Je theorie moet geldig zijn voor het examen. Laat je getuigschrift van de eerder gevolgde 6 uur en je examenpogingen controleren door de rijschool, zodat duidelijk is of nog bijkomende lessen nodig zijn.

Bron: Vlaanderen.be — voorlopig rijbewijs verlopen.

Wanneer aanvragen? Je kunt een stageattest (Bijlage 4) bij de gemeente aanvragen vanaf de dag na de vervaldatum van je M12. Zolang je voorlopig rijbewijs nog geldig is, krijg je geen stageattest. Lever je vervallen voorlopig rijbewijs in bij de gemeente. Je hoeft voor de aanvraag nog geen 6 uur rijles gevolgd te hebben.

Bron: Gemeente Asse — stageattest (Bijlage 4).

Bekijk het voorbeeld van stageattest / Bijlage 4 →

Veel leerlingen denken dat ze na 20 uur rijles met een manuele wagen meteen klaar zijn voor hun praktijkexamen. Twintig uur rijles is geen garantie dat je examenklaar bent. Die opleiding is bedoeld als basis om, wanneer de rijschool je bekwaam acht, met een M18 zelfstandig verder te oefenen.

De stage van minstens 5 maanden telt vanaf de afgifte van het eerste voorlopig rijbewijs. Had je zoon voordien al een M36? Dan telt de stage die hij daarmee opbouwde mee bij de omwisseling naar een M18. De termijn begint dus niet opnieuw na zijn 20 uur rijles of bij de omwisseling naar een M18.

Is het M18 zijn eerste voorlopig rijbewijs? Dan begint de stage bij de afgifte van dat M18. De rijlessen die hij daarvoor volgde, vervangen die stageperiode niet.

Ook als de 5 maanden al verstreken zijn, is het niet de bedoeling om automatisch direct na de 20 uur rijles examen te doen. Eerst moet blijken of hij voldoende rijervaring heeft en veilig, zelfstandig en vlot kan rijden. Het bekwaamheidsattest om alleen te oefenen is geen verklaring dat hij al klaar is voor het rijexamen.

Thuis alleen een automaat? Om manueel te blijven oefenen, heeft hij een geschikte manuele wagen nodig. Is die niet beschikbaar, dan kan hij bijkomende manuele rijlessen volgen bij de rijschool. Bespreek samen met de lesgever hoeveel oefening en voorbereiding nog nodig zijn voordat hij met een manuele wagen examen doet.

Met een geldig M18 mag hij zelfstandig rijden, onder de voorwaarden van dat rijbewijs. Controleer zijn traject en datums via de rijbewijscheck →

Ons advies: wil hij later bij de politie werken, dan is het verstandig om vooraf na te gaan welke rijbewijsvoorwaarden voor zijn gewenste functie gelden.

Bronnen: Vlaanderen.be — oefenperiode en M18 · voorwaarden praktijkexamen B.

Ja. Heb je een definitief rijbewijs B met code 78 (enkel automaat)? Dan kun je die beperking laten opheffen door opnieuw te slagen voor het praktijkexamen met een manuele wagen. Je hoeft voor deze overstap je theorie-examen niet opnieuw af te leggen.

Optie 1 — Met een eigen manuele wagen en een M3: vraag bij de gemeente een voorlopig rijbewijs model 3 (M3) aan op vertoon van je huidige rijbewijs B. Dit document is 12 maanden geldig. Je oefent met een begeleider en mag ten vroegste 1 maand na de afgifte praktijkexamen doen, zolang je M3 nog geldig is.

Ook op het examen met je eigen wagen moet een begeleidende persoon mee die aan de voorwaarden voldoet. Met een M3 mag je dus niet alleen manueel oefenen of alleen het examen afleggen. De wagen moet aan de examenvoorwaarden voldoen.

Optie 2 — Met de rijschool: volg minstens 2 uur rijles met een manuele wagen bij een erkende rijschool en leg daarna het praktijkexamen af met de rijschoolwagen en de rijinstructeur. Voor dit traject hoef je geen M3 af te halen en geldt de stage van 1 maand met een M3 niet.

De 2 uur zijn het wettelijke minimum voor dit traject. Samen met de lesgever bekijk je of extra oefening nodig is om examenklaar te zijn. In Vlaanderen omvat het nieuwe praktijkexamen ook de risicoperceptietest.

Bronnen: FOD Mobiliteit — M3 · Vlaamse Stichting Verkeerskunde — code 78 opheffen · GOCA Vlaanderen — praktijkexamen B.

Nee. Een M18 is een voorlopig rijbewijs zonder begeleider. Er staat geen begeleider op het rijbewijs. Voor dit M18-traject is dus geen vormingsattest van een begeleider nodig.

Doe je met een M18 praktijkexamen met je eigen wagen? Dan moet wel een begeleidende persoon mee die aan de voorwaarden voldoet, maar die hoeft daarvoor geen vormingsmoment gevolgd te hebben.

Wissel je je M18 om naar een M36? Dan gelden de regels voor dat nieuwe traject. Bekijk de uitleg over het vormingsattest →

Bron: Vlaanderen.be — vormingsmoment voor begeleiders.

Nee. De leerling hoeft nog geen voorlopig rijbewijs M12 of M36 te hebben.

De begeleider kan het vormingsmoment afzonderlijk en op voorhand volgen. De deelname van de begeleider staat los van het feit of de leerling al een voorlopig rijbewijs heeft.

Je hoeft dus niet te wachten tot het voorlopig rijbewijs van de leerling is afgeleverd om je als begeleider in te schrijven en het vormingsmoment te volgen.

Bekijk de uitleg over het vormingsmoment →

Ja. Voor je nieuwe M12 moet de begeleider een geldig vormingsattest hebben. Dat geldt ook wanneer je vroegere M36 vóór 1 maart 2024 werd afgeleverd en je intussen na 6 uur rijles examen deed met een Bijlage 4 / stageattest.

Bij een M12 geldt de termijn van 5 maanden voor het vormingsmoment niet. De begeleider moet het vormingsmoment wel vóór je praktijkexamen gevolgd hebben, maar het vormingsattest hoeft dan geen 5 maanden oud te zijn.

Heeft je begeleider al een geldig vormingsattest? Dan hoeft die het vormingsmoment niet opnieuw te volgen. Het attest is 10 jaar geldig.

Let op de benaming: het vormingsattest / begeleidersattest is het bewijs van het vormingsmoment. Het stageattest / de Bijlage 4 is een ander document.

Bekijk de uitleg over het vormingsmoment →

Bron: Vlaanderen.be — verplicht vormingsmoment en uitzondering voor M12.

Bekijk het voorbeeld van stageattest / Bijlage 4 →

Je kan via deze route examen blijven doen zolang je theorie geldig is en je aan de overige examenvoorwaarden voldoet. Je hoeft na 3 jaar niet verplicht een nieuw voorlopig rijbewijs aan te vragen. Is je theorie vervallen? Dan moet je eerst opnieuw slagen voor je theorie-examen.

Het praktijkexamen met een stageattest/Bijlage 4 leg je uitsluitend met de rijschool af. Je verplichte rijlessen en attesten moeten in orde zijn. De gevolgde praktijklessen blijven 3 jaar geldig; na elke 2 mislukte praktijkexamens moet je opnieuw 6 uur rijles volgen vóór een volgende poging.

Je kan opnieuw een M36 of M18 aanvragen vanaf 3 jaar na het vervallen van je laatste M18 of M36, als je aan de voorwaarden voldoet. Een eventuele M12 start die termijn niet opnieuw.

Bekijk jouw mogelijkheden met een vervallen rijbewijs →

Bronnen: Vlaanderen.be — praktijkexamen B · Autoveiligheid — examen met Bijlage 4 · Vlaamse Codex — artikel 5/1.

Bekijk het voorbeeld van stageattest / Bijlage 4 →